|
Đề cương chi
tiết môn học
Đề cương môn học Nông hoá cho ngành Nông hoá - Thổ
nhưỡng, Khoa học đất
1.
Tên môn học:
Phân bón (Nông hóa)
2.
Mục tiêu:
Trang bị cho sinh viên chuyên ngành những kiến thức cần thiết liên
quan đến việc sử dụng phân bón làm cơ sở cho việc bón phân đạt năng
suất và phẩm chất cây trồng cao với hiệu quả phân bón cao tránh,
ảnh hưởng xấu tới môi trường.
3.
Số đơn vị học trình:
5 (4 đvht lý thuyết;1 đvht thực hành)
4.
Cho ngành:
Nông hoá-Thổ nhưỡng, Khoa học đất
5.
Mô tả môn học:
Vai trò của phân bón trong sản xuất nông nghiệp. Nhu cầu của cây và
khả năng cung cấp các nguyên tố dinh dưỡng thiết yếu đối với cây của
đất. Các loại phân hoá học, phân hữu cơ, vôi và kỹ thuật sử dụng để
có hiệu quả cao. Cơ sở của việc xây dựng chế độ bón phân cho cây
trồng.
6.Vị
trí, thời gian thực hiện môn học:
Học vào năm thú 3 sau khi đã được trang bị những kiến thức về sinh
lý, sinh hoá thực vật, vi sinh vật, thổ nhưỡng học và đại cương về
cây trồng.
7.
Giáo viên phụ trách xây dựng đề cương môn học:
Nguyễn Như Hà
Học vị :
Tiến sĩ NN, chuyên ngành Nông hoá học Chức danh: GVC
8.
Bộ môn phụ trách môn học:
Nông hoá-Vi sinh vật
9. Nội
dung môn học:
Vai trò
của phân bón đối với sản xuất nông nghiệp.Vai trò của các nguyên tố
dinh dưỡng đa, trung, vi lượng đối với đời sống cây trồng và tình
trạng của các nguyên tố này ở trong đất. Công thức, thành phần tính
chất và kỹ thuật sử dụng các loại phân đa, trung , vi lượng, phân
phức tạp. Khái niệm, thành phần tính chất và kỹ thuật sử dụng các
loại phân hữu cơ và vôi để có hiệu quả cao. Các định luật sử dụng
phân bón. Cơ sở của việc xây dựng chế độ bón phân cho cây trồng.
ĐỀ
CƯƠNG MÔN HỌC CHI TIẾT
1. Tên môn
học:
Phân bón (Nông hóa)
2. Số đơn
vị học trình
: 5 (4,0;1,0)
3. Tổng số
tiết:
( 75 tiết trong đó 60 tiết LT, 15 x 2= 30 tiết thực hành)
4. Nội
dung chương trình
A/
Lý thuyết
Chương mở
đầu
( 3 tiết)
1. Khái
niệm và đối tượng môn học.
2. Các yếu
tố dinh dưỡng cần thiết cho cây trồng
1.
Vai trò
của phân bón trong sản xuất nông nghiệp .
2.
Quá trình
phát triển các kiến thức nông hoá và sử dụng phân bón
Phần I-Phân hoá học
Chương 1-
Đạm và phân đạm
( 8 tiết)
1.
Nhu cầu
đạm của cây
1.4. Biểu
hiện thiếu đạm ở cây
2.
Khả năng
cung cấp đạm của đất cho cây
3.
Thành phần
tính chất và đặc điểm sử dụng các loại phân đạm
3.1.
Nhóm phân
Amôn
3.2.
Nhóm phân
Nitrat và Amôn-nitrat
3.3.
Nhóm phân
Amit
3.4.
Nhóm phân
đạm hiệu quả chậm
4.
Nguyên tắc
chung sử dụng các loại phân đạm
Chương 2- Lân và phân lân(
7 tiết)
1. Nhu cầu
lân của cây
1.
1. Vai trò
của lân đối với cây
1.2. Tỷ lệ
và dạng lân trong cây
1.4. Biểu
hiện thiếu lân ở cây
2. Khả
năng cung cấp lân của đất cho cây
1.3.
Đánh giá
khả năng cung cấp lân của đất cho cây
2.
Thành phần
tính chất và đặc điểm sử dụng các loại phân lân
1.1.
Nhóm phân
lân thiên nhiên
1.2.
Nhóm phân
lân chế biến
2.
Nguyên tắc
chung sử dụng phân lân
Chương 3-
Kali và phân kali(
4 tiết)
1.
Nhu cầu
kali của cây
1.1.Vai
trò của kali đối với cây
1.3. Dinh
dưỡng kali của cây
1.4 Biểu
hiện thiếu kali ở cây
2.
Khả năng
cung cấp kali của đất cho cây
3.
Thành phần
tính chất và đặc điểm sử dụng các loại phân kali
3.1.
Nhóm phân
kali tự nhiên
3.2.
Nhóm phân
kali chế biến
3.3.
Tro bếp
nguồn phân kali địa phương
4.
Nguyên tắc
chung sử dụng phân kali
Chương 4-
Các yếu tố dinh dưỡng trung lượng và phân trung lượng
(5
tiết)
1.
Các yếu tố
dinh dưỡng trung lượng (Mg,S) trong cây
1.1.
Vai trò
của Mg và S đối với cây
3.
Thành phần
tính chất và đặc điểm sử dụng các loại phân Mg,S
3.1.
Các phân
chứa Mg
3.2.
Các phân
chứa S
3.3.
Đặc diểm
sử dụng phân Mg, S
Chương 5-
Các yếu tố dinh dưỡng vi lượng và phân vi lượng
( 3 tiết)
1.
Khái niệm
về các nguyên tố dinh dưỡng vi lượng
2.
Vai trò
của các yếu tố dinh dưỡng vi lượng đối với cây
3.
Khả năng
cung cấp vi lượng của đất cho cây
4.
Các loại
phân vi lượng và đặc điểm sử dụng .
5.
Nguyên tắc
chung sử dụng phân vi lượng
Chương 6-
Phân phức tạp
(3 tiết)
1.
Sự cần
thiết phải có phân phức tạp trong sản xuất
2.
Khái niệm
về phân phức tạp
3.
Phân loại
phân phức tạp
3.1.
Phân hỗn
hợp
3.2.
Phân hoá
hợp
1.
Tính chất
của phân phức tạp
2.
Kỹ thuật
sử dụng phân phức tạp
Phần
II-Phân hữu cơ và chất cải tạo đất
Chương 7-
Đại cương về phân hữu cơ
( 3 tiết)
1.
Khái niệm
về phân hữu cơ
2.
Tác dụng
của phân hữu cơ
3.
Chuyển hoá
của các hợp chất hữu cơ trong quá trình phân giải
4.
Quá trình
mùn hoá và hệ số mùn hoá của phân hữu cơ
5.
Kỹ thuật
sử dụng phân hữu cơ
Chương
8-Phân chuồng (3 tiết)
1.
Khái niệm
về phân chuồng
2.
Thành phần
của phân chuồng và các yếu tố ảnh hưởng
3.
Tính chất
của phân chuồng
4.
Các phương
pháp ủ phân chuồng và các biện pháp nâng cao chất lượng khi ủ
5.
Kỹ thuật
sử dụng phân chuồng
Chương
9-Phân xanh (5 tiết)
1.
Khái niệm
về phân xanh
2.
Tiêu chuẩn
chọn cây phân xanh
3.
Phân loại
cây phân xanh
3.1.Phân
xanh vùng đồi núi
3.2.Phân
xanh vùng đồng bằng
4.
Tác dụng
của việc gieo trồng cây phân xanh
5.
Kỹ thuật
sử dụng phân xanh
6.
Giới thiệu
một số cây phân xanh chính
Chương 10
Các loại phân hữu cơ khác (4 tiết)
1.
Khái niệm
về than bùn, phân bắc, phân gia cầm, phân rác….
2.
Thành phần
và tính chất của than bùn, phân bắc, phân gia cầm, phân rác…
3.
Đặc điểm
sử dụng than bùn, phân bắc, phân gia cầm, phân rác…
Chương 11
Bón vôi
( 4 tiết)
1.
Tác dụng
của bón vôi
1.1.
Vai trò là
một yếu tố dinh dưỡng trung lượng của canxi
1.2.
Các tác
dụng khác: cải tạo đất, bảo vệ đất, tạo điều kiện thuận lợi cho sinh
trưởng và phát triển, bảo vệ thục vật…
2.
Các nguyên
liệu có vôi dùng để cải tạo đất:
(nguyên
liệu tự nhiên, phế phụ phẩm công nghiệp)
3.
Các phương
pháp tính lượng vôi bón
1.
Kỹ thuật
bón vôi
Phần III-Xây dựng quy trình bón phân cho cây trồng
Chương 12-
Các định luật chi phối việc bón phân cho cây(
3 tiết)
1.
Định luật
trả lại
2.
Định luật
yếu tố hạn chế hay tối thiểu
3.
Định luật
năng suất không tăng tỷ lệ với lượng phân bón
4.
Định luật
bón phân cân đối .
( Gồm:
nội dung, ý nghĩa)
Chương 13-
Cơ sở lý luận của việc xây dựng quy trình bón phân cho cây trồng
( 5 tiết)
1.
Khái niệm
về quy trình bón phân
1.1. Khái
niệm chung về quy trình bón phân cho cây trồng
2.
Các vấn đề
cần quan tâm khi xây dựng quy trình bón phân cho cây trồng
(gồm 7 vấn đề liên quan đến cây trồng được bón phân)
3.
Tính toán
kinh tế trong bón phân cho cây trồng
B/Thực hành
Bài 1-
Nhận diện các loại phân bón hoá học (3 tiết)
Phương
pháp thông thường: nguyên tắc, cách làm
Phương
pháp dùng hoá chất: nguyên tắc, cách làm
Bài 2-
Nhận diện các cây phân xanh chính (3 tiết)
Đặc điểm
thực vật của các cây phân xanh chính của vùng đồi núi
Đặc điểm
thực vật của các cây phân xanh chính vùng đồng bằng.
Bài 3-
Nhận diện các biểu hiện thiếu dinh dưỡng ở cây (3 tiết)
Các biểu
hiện thiếu đạm, lân, kali ở cây trồng
Các biểu
hiện thiếu dinh dưỡng trung, vi lượng ở cây trồng
Bài 4-
Phương pháp ủ phân chuồng (3 tiết)
Phương
pháp ủ hỗn hợp
Bài 5-
Phương pháp xác định lượng vôi bón theo Jensen (3 tiết)
Danh mục các tài liệu tham khảo chính
Lê Văn
Căn. Giáo trình Nông hoá. NXB NN,1978
Võ Minh
Kha. Hướng dẫn sử dụng phân bón. NXB NN.1995
Lê Văn
Khoa. Hoá nông nghiệp.NXB ĐHQG Hà Nội 1997
B.A.Iagodin. Agrokhimia. M. 1990
B.V.Mineev
Agrokhimia. M. 1990
Vũ Hữu
Yêm. Giáo trình phân bón và cách bón phân. NXB NN 1995
Samuel L.
Tisdale…. Soil fơtility and fơtilizơs. Niu Yook 1990
Giáo trình
thực tập Nông hoá
5. Người
xây dựng đề cương: TS. Nguyễn Như Hà
Đầu trang
Đề cương môn học Phân bón cho ngành Khoa học cây trồng,
Chọn giống, Công nghệ sinh học
1.Tên
môn học:
Phân bón
2.
Mục tiêu : Trang bị cho kỹ sư Nông học những hiểu biết về
phân bón để giúp họ có những kiến thức có thể bón phân cho cây trồng
đạt năng suất, chất lượng sản phẩm cây trồng và hiệu quả sử dụng
phân bón cao, đồng thời ổn định độ phì nhiêu đất trong trồng trọt và
không ảnh hưởng xấu tới môi trường nhằm phát triển nông nghiệp bền
vững.
3.
Số đơn vị học trình : 3 đvht Lý thuyết 2,0 Thực hành
và bài tập 1,0.
4.
Cho ngành : Khoa học cây trồng, Chọn giống, Công nghệ sinh
học.
5. Mô
tả môn học
: Bản chất, động thái, sử dụng phân đa, trung vi lượng, vôi, các
loại phân hữu cơ, phân vi sinh vật, phân vi lượng. Quản lý độ phì
đất đai trong hệ thống canh tác.
6.
Vị trí, thời gian thực hiện môn học : học vào năm thứ 3 sau
khi đã được trang bị những kiến thức về thổ nhưỡng, vi sinh vật,
sinh lý thực vật và sinh hoá thực vật.
7. Nội
dung
:
Nhu cầu về
các chất dinh dưỡng đa, trung và vi lượng của cây. Khả năng cung cấp
dinh dưỡng cho cây của đất
Vai trò
của phân bón đối với cây trồng (năng suất, chất lượng sản phẩm) và
thu nhập của người sản xuất.
Ảnh hưởng
của phân bón đối với đất và môi trường
Công thức,
thành phần, tính chất và sử dụng các loại phân đa, trung, vi lượng
trong sản xuất nông nghiệp.
Các loại
phân hữu cơ, phân vi sinh vật, tác dụng, thành phần, tính chất và sử
dụng .
Các nguyên liệu có vôi,
tác dụng của việc bón vôi, kỹ thuật bón vôi.
Sử dụng
phân bón và việc quản lý độ phì đất trong hệ thống canh tác.
8. Bộ môn phụ trách
môn học : Nông hóa-Vi sinh vật
9.
Trọng số
điểm :
Kiểm tra
sau mỗi đvht hệ số 2
Thực tập
và tiểu luận hệ số 3
Bài thi
hêt môn hệ số 5
Điểm môn
học là tổng số điểm của các phần sau khi nhân với hệ số tương ứng,
rồi chia cho
ĐỀ
CƯƠNG MÔN HỌC CHI TIẾT
1. Tên môn
học: PHÂN BÓN
2. Số
đơn vị học trình :
3 ĐVHT
3. Tổng
số tiết:
Lý thuyết 30 tiết, thực tập và tiểu luận 15 tiết.
4. Nội
dung :
4.1. Lý
thuyết
Chương
I - Nhu cầu sử dụng phân bón trong sản xuất nông nghiệp
( 7)
1.Vai trò
của phân bón trong sản xuất nông nghiệp (1 tiết)
1.1.Vai trò của phân bón
đối với năng suất cây trồng
1.1.1. Phân bón với năng
suất và sản lượng cây trồng
1.1.2. Phân bón trong hệ
thống các biện pháp kỹ thuật trồng trọt liên hoàn.
1.2.
Vai trò của phân bón đối với chất lượng sản phẩm
1.3. Vai
trò của phân bón đối với đất và môi trường .
1.4. Vai
trò của phân bón đối với thu nhập của người sản xuất (bón nhằm đạt
lợi nhuận tối đa từ một đơn vị diện tích trồng trọt)
2. Nhu cầu
dinh dưỡng của cây (3)
2.1. Khái
niệm về các chất dinh dưỡng và các loại phân bón thiết yếu đối với
cây trồng
2.2.
Nhu cầu
các chất dinh dưỡng thiết yếu của cây (vai trò, đặc điểm dinh dưỡng,
biểu hiện thiếu dinh dưỡng)
2.2.1.
Nhu cầu
dinh dưỡng đạm của cây
2.2.2.
Nhu cầu
dinh dưỡng lân của cây
2.2.3.
Nhu cầu
dinh dưỡng kali của cây
2.2.4.
Nhu cầu
dinh dưỡng magiê của cây
2.2.5.
Nhu cầu
dinh dưỡng lưu huỳnh của cây
2.2.6.
Nhu cầu
dinh dưỡng canxi của cây
2.2.7.
Nhu cầu
dinh dưỡng vi lượng của cây
3. Khả
năng cung cấp dinh dưỡng cho cây của đất ( tình trạng dinh dưỡng
trong đất và khả năng cung cấp cho cây) (2)
3.1. Khả
năng cung cấp dinh dưỡng đạm cho cây của đất.
3.2. Khả
năng cung cấp dinh dưỡng lân cho cây của đất
3.3. Khả
năng cung cấp dinh dưỡng kali cho cây của đất
3.4. Khả
năng cung cấp dinh dưỡng magiê cho cây của đất
3.5. Khả
năng cung cấp dinh dưỡng lưu huỳnh cho cây của đất
3.6. Khả
năng cung cấp dinh dưỡng canxi cho cây của đất
3.7. Khả
năng cung cấp dinh dưỡng vi lượng cho cây của đất
4. Nhu cầu
sử dụng phân bón trong sản xuất nông nghiệp ( 1 tiết)
4.1. Quá
trình phát triển nghiên cứu và sử dụng phân bón
4.2. Tình
hình sử dụng phân bón
4.3. Xu
hướng phát triển nông nghiệp và sử dụng phân bón
Chương 2 - Các loại phân vô cơ và kỹ thuật
sử dụng (11 )
1.
Phân đạm
và kỹ thuật sử dụng (3)
1.1. Các
dạng phân đạm, thành phần, tính chất, chuyển hóa và đặc điểm sử dụng
1.1.1.
Phân đạm amôn
1.1.2.
Phân đạm
nitrat
1.1.3.
Phân đạm
amôn nitrat
1.1.4.
Phân đạm
amit
1.1.5.
Phân đạm
hiệu quả chậm
1.2.
Kỹ thuật
bón phân đạm
2.
Phân lân
và kỹ thuật sử dụng (2)
2.1.
Các dạng
phân lân, thành phần, tính chất, chuyển hóa và đặc điểm sử dụng
2.1.1.
Khái niệm về các nhóm phân lân
2.1.2.
Phân lân
tự nhiên
2.1.3.
Phân lân
chế biến bằng axít
2.1.4.
Phân lân
chế biến bằng nhiệt
2.2. Kỹ
thuật sử dụng phân lân
3. Phân
kali và kỹ thuật sử dụng (2)
3.1.
Các dạng
phân kali, thành phần, tính chất, chuyển hóa và đặc điểm sử dụng
3.1.1.
Phân kali
tự nhiên và phế phụ phẩm công nghiệp
3.1.2.
Phân kali
chế biến
3.1.3.
Tro bếp
3.2. Kỹ
thuật sử dụng phân kali
4. Phân
trung lượng ( 1)
4.1.
Các phân
cho chứa lưu huỳnh và đặc điểm sử dụng
4.2.
Các phân
có chứa magiê và đặc điểm sử dụng
5. Phân vi
lượng (1)
5.1.
Khái niệm
về dinh dưỡng vi lượng và phân vi lượng
5.1.1.
Khái niệm
về dinh dưỡng vi lượng
5.1.2.
Khái niệm
về phân vi lượng
5.2.
Kỹ thuật
sử dụng phân vi lượng
6.
Phân đa
yếu tố (2)
6.1.
Khái niệm
phân đa yếu tố
6.1.1.
Định nghĩa
về phân đa yếu tố
6.1.2.
Cách gọi
tên phân đa yếu tố
6.1.3.
Phân loại
phân đa yếu tố
6.1.3.1.
Phân hỗn
hợp-phân trộn
-
Khái
niệm về phân trộn
-
Nguyên
tắc trộn phân
6.1.3.2.
Phân phức
hợp
6.2.
Tính chất
của phân đa yếu tố
6.2.1.
Ưu điểm
của phân đa yếu tố
6.2.2.
Nhược
điểm của phân đa yếu tố
6.3.
Kỹ thuật
sử dụng phân đa yếu tố
6.3.1.
Điều kiện
sử dụng phân đa yếu tố
6.3.2.
Kỹ thuật
sử dụng phân đa yếu tố
Chương
3- Các loại phân hữu cơ, phân vi sinh vật, vôi và kỹ thuật sử dụng
(11)
1.
Đại cương
về phân hữu cơ (2)
1.1.
Khái niệm
về phân hữu cơ
1.2.
Tác dụng
của phân hữu cơ
1.3.
Sự chuyển
hóa của các chất có trong phân hữu cơ
1.4.
Quá trình
mùn hóa và hệ số mùn hóa của phân hữu cơ
1.5.
Kỹ thuật
sử dụng phân hữu cơ
2.
Phân
chuồng (2)
2.1.
Khái niệm
về phân chuồng
2.2.
Thành phần
và tính chất của phân chuồng
2.3.
Các phương
pháp bảo quản và chế bién phân chuồng
2.4.
Đặc điểm
sử dụng phân chuồng
3.
Phân xanh
(2)
3.1.
Khái niệm
về phân xanh
3.2.
Tác dụng
của việc gieo trồng cây phân xanh
3.3.
Đặc điểm
sử dụng phân xanh
3.3.1.
Vị trí cây
phân xanh trong hệ thống canh tác
3.3.2.
Kỹ thuật
vùi phân xanh
4.
Các loại
phân hữu cơ khác (2)
4.1.
Than bùn (
khái niệm, thành phần tính chất và đặc điểm sử dụng)
4.2.
Phân bắc (
khái niệm, thành phần tính chất và đặc điểm sử dụng)
4.3.
Phân gia
cầm ( khái niệm, thành phần tính chất và đặc điểm sử dụng)
4.4.
Phân rác (
khái niệm, thành phần tính chất và đặc điểm sử dụng)
5. Phân
sinh học (1)
5.1. Khái
niệm về phân sinh học
5.2. Tác
dụng của phân sinh học
5.3. Kỹ
thuật sử dụng phân sinh học
6. Vôi và
kỹ thuật bón vôi (2 )
6.1.Tác
dụng của việc bón vôi.
6.2.
Các nguyên
liệu có vôi
6.3.
Kỹ thuật
bón vôi
Chương
4. Quản lý độ phì đất trong hệ thống canh tác
( 5)
1.
Các biện
pháp quản lý độ phì nhiêu đất (1 tiết)
1.1.
Khái niệm
về độ phì nhiêu đất
1.2.
Các biện
pháp quản lý độ phì nhiêu đất
2. Phân
bón với việc quản lý độ phì nhiêu đất trong hệ thống canh tác (4
tiết)
2.1.
Nguyên lý bón phân cho cây trồng và việc quản lý độ phì nhiêu đất
2.1.1. Bón
phân nhằm trả lại các chất dinh dưỡng cây trồng lấy đi theo sản phẩm
thu hoạch
2.1.2.
Bón phân nhằm khắc phục yếu tố hạn chế năng suất cây trồng của độ
phì nhiêu đất
2.1.3. Bón
phân cân đối phù hợp với nhu cầu dinh dưỡng của cây và độ phì nhiêu
của đất
2.2. Xây
dung quy trình bón phân cho cây trồng và việc quản lý độ phì đất của
hệ thống canh tác
2.2.1.
Khái niệm về quy trình bón phân hợp lý cho cây trồng và hệ thống
quản lý dinh dưỡng tổng hợp
2.2.2. Ý
nghĩa của việc xây dựng quy trình bón phân hợp lý cho cây trồng
2.2.3. Các
vấn đề cần khảo sát khi xây dựng quy trình bón phân cho cây
2.2.4. Đặc
điểm của quy trình bón phân cho các hệ canh tác có độ phì khác nhau
4.2.
Thực tập
1. Tiểu
luận
2. Thực
hành
2.1.
Nhận diện phân vô cơ (3 tiết)
2.2. Nhận
diện các cây phân xanh chính ( 2 tiết)
2.3. Xác
định độ chua của phân bón (1 tiết)
2.4. Định
lượng đạm, lân, kali trong phân bón (4 tiết)
5.
Hướng dẫn thực hiện chương trình
5.1.Phần lý thuyết có
nội dung cho 35 tiết, trong đó : lên lớp 29 tiết, dành 5 tiết cho
sinh viên tự nghiên cứu để viết tiểu luận, 1 tiết để kiểm tra sau
2đvht.
5.2. Phần
thực hành gồm 15 tiết, trong đó có 5 tiết viết tiểu luận, 10 tiết
thực tập vói 4 bài
6. Điều
kiện tiên quyết đối với người học và trang thiết bị
Môn học Phân bón phải
được học vào năm thứ 3, sau các môn sinh lý thực vật, sinh hoá thực
vật, thổ nhưỡng, vi sinh vật .
Trang thiết bị cần
thiết: Mẫu các loại phân bón thông dụng để sinh viên nhận biết được
các loại phân hoá học thông thường. Tiêu bản các loại cây phân xanh
thông dụng ( đặc biệt đối với vùng đồi núi). Máy đo pH, bộ chưng cất
đạm, máy so màu, quang kế ngọn lửa …để định lượng các loại phân đa
lượng.
Sinh viên phải thực
hiện tất cả các bài thực hành. Việc lên lớp lý thuyết có thể vắng
mặt một số buổi. Việc thực hành bắt buộc phải được làm đầy đủ, vắng
có lý do cũng phải làm bù. Đủ điểm thực hành mới được dự thi hết
môn.
7. Tài
liệu tham khảo chính
Lê Văn
Căn. Giáo trình Nông hoá. NXB NN,1978
Andre
Gros. Hướng dẫn thực hành bón phân NXB NN,1977
Giáo trình
thực tập Hóa nông nghiệp. NXB NN,1986
Hội khoa
học đất Việt Nam. Đất Việt Nam.NXB NN,2000
Võ Minh
Kha. Hướng dẫn thực hành sử dụng phân bón. NXB NN, 1996
Lê Văn
khoa,… Hóa học nông nghiệp. NXB Đại học quốc gia Hà Nội, 1996
Nguyễn
Mười…Thổ nhưỡng học.NXB NN, 2000
B.A.Iagodin. Agrokhimia. M. 1990
B.V.Mineev
Agrokhimia. M. 1990
Nguyễn Tử
Siêm, Thái Phiên. Đất đồi núi Việt Nam thoái hoá và phục hồi NXB NN,
1999
Vũ Hữu
Yêm. Giáo trình phân bón và cách bón phân. NXB NN 1995
Samuel L.
Tisdale…. Soil fertility and fertilizers. New York 1990
8.
Người xây dựng đề cương: TS. Nguyễn Như Hà
Đầu trang
Đề cương môn học Đất và Phân bón cho ngành Bảo vệ thực
vật, Khuyến nông và phát triển nông thôn
1. Tên
môn học:
Đất và Phân bón
2. Muc
tiêu:Trang
bị cho kỹ sư chuyên ngành Bảo vệ thực vật, Khuyến nông & phát triển
nông thôn những kiến thức thiết yếu về đất và phân bón và mối quan
hệ giữa cây trồng-đất- phân bón để làm cơ sở và ứng dụng cho công
tác chuyên môn.
3. Số
đơn vị học trình
: 3 (2,0 lý thuyết, 1,0 thực hành và bài tập)
4. Cho
ngành:
Bảo vệ thực vật, Khuyến nông và phát triển nông thôn.
5. Mô
tả môn học:
Nguồn gốc và đặc điểm lý hoá sinh học của các loại đất chính ở Việt
Nam. Mối quan hệ giữa cây trồng, đất và phân bón. Vấn đề sử dụng đất
hiệu quả, bền vững trong điều kiện nhiệt đới gió mùa. Phương pháp sử
dụng hợp lý các loại phân hữu cơ và vôi, phân sinh học, phân khoáng
liên quan đến năng suất phẩm chất của nông sản, độ phì của đất và an
toàn môi trường.
6. Vị
trí, thời gian thực hiện môn học:
Học vào năm thú 3 sau khi đã được trang bị những kiến thức về sinh
lý, sinh hoá thực vật, vi sinh vật.
7. Giáo
viên phụ trách xây dựng môn học:
Nguyễn Như Hà TS Nông nghiệp, chuyên ngành Nông hoá học.
8. Bộ
môn phụ trách môn học:
Nông hoá-Vi sinh vật
9. Nội
dung môn học
-
Khái
niệm về quá trình hình thành đất và đất trồng trọt.
-
Khái
niệm và ý nhĩa của các tính chất vật lý, hoá học và sinh học của
đất
-
Quá
trình hình thành, tính chất và sử dụng các loại đất chính ở Việt
Nam
-
Mối quan
hệ giữa cây trồng, đất, phân bón ( nhu cầu dinh dưỡng của cây, khả
năng cung cấp dinh dưỡng của đất cho cây, ảnh hưởng của bón phân
tới cây và đất).
-
Vấn đề
sử dụng đất hiệu quả, bền vững và việc sử dụng phân bón hợp lý
nhằm đảm bảo năng suất phẩm chất nông sản cao, ổn định độ phì đất
và môi trường
-
Các loại
phân đa, trung, vi lượng và phương pháp sử dụng phù hợp với nông
nghiệp nhiệt đới gió mùa.
-
Các loại
phân hữu cơ, sinh học, vôi và phương pháp sử dụng phù hợp với
nông nghiệp nhiệt đới gió mùa
10.
Trọng số điểm
: Kiểm tra hệ số 2; thực hành và tiểu luận hệ số 3; thi hết môn hệ
số 5.
Điểm môn học là tổng số điểm của các phần sau khi nhân với hệ số
tương ứng, rồi chia cho 10
ĐỀ
CƯƠNG CHI TIẾT
1. Tên môn
học:
Đất và Phân bón
2. Số đơn
vị học trình
: 3 (2,0;1,0)
3. Tổng số
tiết:
( 45 tiết trong đó 30 tiết LT, 15 thực hành và bài tập)
4. Nội
dung
4.1. Lý
thuyết
Chương 1. Nguồn gốc, đặc điểm và sử dụng
của các loại đất chính ở Việt Nam ( 11 tiết)
1. Khái
niệm về quá trình hình thành đất và đất trồng (2)
1.1.
Khái niệm
về quá trình hình thành đất
1.2.
Các yếu tố
ảnh hưởng tới quá trình hình thành đất
1.3.
Khái niệm về đất trồng
1.4.
Các đặc
trưng hình thái của phẫu diện đất
1.5.
Phân loại
đất và ý nghĩa của phân loại đất
2.
Đặc điểm
vật lý đất (2 tiết)
2.1.
Thành phần
cơ giới đất
2.1.1.
Khái niệm
về thành phần cơ giới đất
2.1.2.
Ý nghĩa
của TPCG đất
2.1.3.
Phân loại
đất theo TPCG
2.2.
Kết cấu
đất
2.2.1.
Khái niệm
về kết cấu đất
2.2.2.
Ý nghĩa
của kết cấu đất
2.2.3.
Các biện
pháp cải thiện kết cấu đất
2.3.
Dung trọng
đất: khái niệm, ý nghĩa
2.4. Tỷ
trọng đất: khái niệm, ý nghĩa
2.5. Độ
xốp đất: khái niệm, ý nghĩa, biện pháp cải thiện
2.6. Chế
độ nước của đất: khái niệm, ý nghĩa, biện pháp cải thiện
2.7. Chế
độ khí của đất: khái niệm, ý nghĩa, biện pháp cải thiện
2.8.Chế độ
nhiệt của đất khái niệm, ý nghĩa, biện pháp cải thiện
3.
Đặc điểm
hoá học đất (3 tiết)
3.1.
Thành phần hoá học của đất
3.2. Chất
hữu cơ của đất
3.2.1.
Vai trò
của chất hữu cơ
3.2.2.
Các nguồn
cung cấp chất hữu cơ cho đất
3.2.3.
Quá trình
mùn hoá và khoáng hoá chất hữu cơ trong đất
3.3.
Dung tích
hấp thu của đất
3.3.1.
Khái niệm về dung tích hấp thu
3.3.2. Vai
trò của dung tích hấp thu
3.2.3. Các
dạng hấp phụ của đất
3.4.
pH đất
3.4.1.
Khái niệm
về pH đất
3.4.2.
Vai trò
của pH đất ( đối với cây, đất, phân bón…)
3.4.3.
Tính đệm
của đất và ý nghĩa của nó
3.5.
Phản ứng
ôxy hoá khử: khái niệm, ý nghĩa
4. Đặc
điẻm sinh học đất (1 tiết)
4.1. Khái
niệm về sinh học đất
4.2. Đặc
điểm chung về vi sinh vật đất
4.3. Vai
trò của vi sinh vật đất ( đối với đất, cây trồng, phân bón và
thuốc bảo vệ thực vật).
5. Độ phì
nhiêu đất (1 tiết)
5.1. Khái
niệm về độ phì nhiêu đất
5.2. Các
biện pháp quản lý độ phì nhiêu đất
6. Nguồn gốc, đặc điểm và sử dụng các nhóm đất chính
ở Việt nam- (2 tiết)
6.1. Đất
phù sa
6.2. Đất
mặn
6.3. Đất
phèn
6.4. Đất
cát
6.5. Đất
xám
6.6. Đất
đỏ
Chương
II. Mối quan hệ giữa cây trồng, đất, phân bón
và vấn
đề sử dụng đất hiệu quả, bền vững (10 tiết)
1.
Nhu cầu
dinh dưỡng của cây trồng ( vai trò, đặc điểm, biểu hiện thiếu) (3
tiết)
1.1.
Nhu cầu
dinh dưỡng đạm của cây
1.2.
Nhu cầu
dinh dưỡng lân của cây
1.3.
Nhu cầu
dinh dưỡng kali của cây
1.4.
Nhu cầu
dinh dưỡng magiê của cây
1.5.
Nhu cầu
dinh dưỡng lưu huỳnh của cây
1.6.
Nhu cầu
dinh dưỡng canxi của cây
1.7.
Nhu cầu
dinh dưỡng vi lượng của cây
2. Vai trò
của đất đối với cây trồng ( 2 tiết)
2.1. Vai
trò cung cấp dinh dưỡng cho cây của đất
2.1.1. Khả
năng cung cấp dinh dưỡng đạm cho cây của đất
2.1.2. Khả
năng cung cấp dinh dưỡng lân cho cây của đất
2.1.3.
Khả năng
cung cấp dinh dưỡng kali cho cây của đất
2.1.4.
Khả năng
cung cấp các chất dinh dưỡng trung lượng cho cây của đất
2.1.5.
Khả năng
cung cấp các chất dinh dưỡng vi lượng cho cây của đất
2.2. Yêu
cầu chung của cây trồng đối với tính chất vật lý đất
2.3. Đất
với sâu bệnh hại cây trồng
3. Vai trò
của phân bón đối với cây trồng (1 tiết)
1.1.
Phân bón
đối với năng suất cây trồng
1.2.
Phân bón
đối với chất lượng sản phẩm
1.3.
Phân bón
đối với sâu bênh hại cây trồng
1.4.
Phân bón
đối với các biện pháp kỹ thuật trồng trọt
1.5.
Phân bón
đối với thu nhập của người trồng trọt
2.
Vai trò
của phân bón đối với đất (2 tiết)
2.1.
Vai trò ổn
định và bảo vệ đất của bón phân
2.1.1.
Bón phân
nhằm trả lại các chất mà cây trồng lấy đi theo sản phẩm thu hoạch
2.1.2.
Bón phân
cân đối cho cây trồng nhằm ổn định môi trường
2.2.
Vai trò
cải tạo đất của bón phân và vôi
2.2.1.
Vai trò
cải tạo đất của phân hữu cơ
2.2.2.
Vai trò
cải tạo đất của bón vôi
3.
Vấn đề sử
dụng đất hiệu quả, bền vững ( 2)
3.1.
Khái niệm
về sử dụng đất hiệu quả và bền vững
3.2.
Các yếu
tố ảnh hưởng tới việc sử dụng đất hiệu quả, bền vững
3.3.
Phân bón
với việc sử dụng đất hiệu quả, bền vững
3.3.1.
Sử dụng
phân bón hợp lý cơ sở cho việc đạt lợi nhuận cao nhất từ một đơn vi
diện tích trồng trọt
3.3.2.
Xây dựng
quy trình bón phân hợp lý cho cây trồng cơ sở quan trọng cho việc sử
dụng đất hiệu quả và bền vững
Chương
III- Phân khoáng và kỹ thuật sử dụng (7 tiết)
1.
Phân đạm
và kỹ thuật sử dụng (2)
1.1. Khái
niệm về phân đạm
1.2. Các
loại phân đạm chính (công thức hoá học, thành phần, tính chất, đặc
điểm sử dụng)
1.3.
Kỹ thuật
sử dụng phân đạm
2.
Phân lân
và kỹ thuật sử dụng (1,5)
2.1. Khái
niệm về phân lân
2.2.Các
loại phân lân chính (công thức hoá học, thành phần, tính chất, đặc
điểm sử dụng)
2.3.Kỹ
thuật sử dụng phân lân
3.
Phân kali
và kỹ thuật sử dụng (1,0)
3.1. Khái
niệm về phân kali
3.2. Các
loại phân kali chính (công thức hoá học, thành phần, tính chất, đặc
điểm sử dụng)
3.3. Kỹ
thuật sử dụng phân kali
4.
Phân trung
lượng và kỹ thuật sử dụng (1,0)
4.2. Các
loại phân trung lượng chính (công thức hoá học, thành phần, tính
chất)
4.3.
Kỹ thuật
sử dụng phân trung lượng
5.
Phân vi
lượng kỹ thuật sử dụng (1,0)
5.1. Khái
niệm về phân vi lượng
5.2. Các
loại phân vi lượng chính
5.3.
Kỹ thuật
sử dụng phân vi lượng
6.
Phân đa
yếu tố và kỹ thuật sử dụng (1,5)
6.1. Khái
niệm về phân đa yếu tố
6.1.1.
Khái niệm chung về phân đa yếu tố
6.1.2.
Phân hỗn hợp
6.1.3.
Phân phức hợp
6.2. Tính
chất của phân đa yếu tố
6.3. Kỹ
thuật sử dụng phân đa yếu tố
Chương
IV- Phân hữu cơ,
phân vi
sinh, vôi và kỹ thuật sử dụng (7 tiết)
1.
Đại cương
về phân hữu cơ ( 2 tiết)
1.1.
Khái niệm
về phân hữu cơ
1.2.
Vai trò
của phân hữu cơ
1.3.
Thành phần
của phân hữu cơ
1.4.
Tính chất
của các loại phân hữu cơ
1.5.
Kỹ thuật
sử dụng phân hữu cơ
2.
Phân
chuồng và kỹ thuật sử dụng ( 1 tiét)
2.1.
Khái niệm
về phân chuồng
2.2.
Tính chất
của phân chuồng
2.3.
Đặc điểm
sử dụng phân chuồng
2.3.1.
Các phương
pháp ủ phân chuồng
2.3.2. Đặc
điểm sử dụng phân chuồng
3.
Phân xanh
và kỹ thuật sử dụng ( 1 tiét)
3.1.
Khái niệm
về phân xanh
3.2.
Thành phần
của phân xanh
3.3.
Tính chất
của phân xanh
3.4.
Đặc điểm
sử dụng phân xanh
4.
Các loại
phân hữu cơ khác: đặc điẻm và kỹ thuật sử dụng( 1 tiét)
4.1.
Than bùn
4.2.
Phân bắc,
nuớc giải
4.3.
Phân gia
cầm
4.4.
Phân rác
5.
Phân sinh
học và kỹ thuật sử dụng ( 1,0 tiết)
5.1. Khái
niệm về phân sinh học
5.2. Tính
chất của phân sinh học
5.3. Kỹ
thuật sử dụng
6.
Vôi và kỹ
thuật sử dụng (1,0 tiết)
6.1. Các
nguyên liệu có vôi dùng để cải tạo đất
6.2. Kỹ
thuật bón vôi
4.2. Thực
hành
1. Bài
tập: Tiểu luận - Nhu cầu dinh dưỡng của cây, biểu hiện thiếu và khả
năng đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng cho cây của đất (5 tiết)
2. Thực
tập:
2.1.
Xác định
pH của đất và phân bón (2 tiết)
2.2.
Nhận biết
các đặc trưng hình thái của các nhóm đất chính (2 tiết)
2.3.
Nhận diện
phân vô cơ (4 tiết)
2.4.
Nhận diện
các cây phân xanh chính (2 tiết).
5.
Hướng dẫn thực hiện chương trình:
+ Phần lý thuyết có nội
dung cho 35 tiết, trong đó : lên lớp 29 tiết, dành 5 tiết cho sinh
viên tự nghiên cứu để viết tiểu luận, 1 tiết để kiểm tra sau 2đvht.
+Phần thực
hành gồm 15 tiết, trong đó có 5 tiết làm bài tập - viết tiểu luận,
10 tiết thực tập chia ra trong 4 bài.
6. Điều
kiện tiên quyêt đối với người học và trang thiết bị
Môn học Đất và Phân bón
phải được học vào năm thứ 3, sau các môn sinh lý thực vật, sinh hoá
thực vật, vi sinh vật .
Trang thiết bị cần
thiết: Mẫu các loại phân bón thông dụng để sinh viên nhận biết được
các loại phân hoá học thông thường. Tiêu bản các loại cây phân xanh
thông dụng ( đặc biệt đối với vùng đồi núi). Máy đo pH…để xác định
độ chua của đất và phân bón.
Sinh viên phải thực
hiện tất cả các bài thực hành. Việc lên lớp lý thuyết có thể vắng
mặt một số buổi. Việc thực hành bắt buộc phải được làm đầy đủ, vắng
có lý do cũng phải làm bù. Đủ điểm thực hành mới được dự thi hết
môn.
7. Danh
mục các tài liệu tham khảo chính
Lê Văn
Căn. Giáo trình Nông hoá. NXB NN,1978
M.I.Dementreva. Fitopatologia. Moskva, Kolos, 1977
Andre
Gros. Hướng dẫn thực hành bón phân NXB NN,1977
Giáo trình
thực tập Nông hoá
Hội khoa
học đất Việt Nam. Đất Việt Nam.NXB NN,2000
A.A.Migulin. Xenckokhazaixtvenai êntômôlôgia. Moskva, Kolos, 1977
Võ Minh
Kha. Hướng dẫn thực hành sử dụng phân bón. NXB NN, 1996
Lê Văn
Khoa… Đất và Môi trường. NXB GD, 2000
Nguyễn
Mười…Thổ nhưỡng học.NXB NN, 2000
B.A.Iagodin. Agrokhimia. M. 1990
B.V.Mineev
Agrokhimia. M. 1990
Nguyễn Tử
Siêm, Thái Phiên. Đất đồi núi Việt Nam thoái hoá và phục hồi NXB NN,
1999
Vũ Hữu
Yêm. Giáo trình phân bón và cách bón phân. NXB NN 1995
Samuel L.
Tisdale…. Soil fertility and fertilizers. New York 1990
8. Người
xây dựng đề cương: TS. Nguyễn Như Hà
Đầu trang
Đề cương môn học Bón phân cho cây trồng cho ngành Nông
hóa - Thổ nhưỡng
1. Tên
môn học:
Bón phân cho cây trồng
2.
Mục tiêu:
Trang bị cho sinh viên những kiến thức cần thiết cho việc xây dựng
quy trình bón phân hợp lý cho các loại cây trồng chính ở Việt Nam.
3.
Số đơn vị học trình: 3 (3 đvht lý thuyết; 0 đvht thực
hành)
4.
Cho ngành: Nông hoá-Thổ
nhưỡng
5.
Mô tả môn học:
Đặc điểm của từng loại cây trồng liên quan đến việc dinh dưỡng và
khả năng cung cấp các chất dinh dưỡng của đất cho cây. Các loại phân
bón, lượng phân bón, dạng phân bón và phương pháp bón phân phù hợp
cho từng loại cây trồng chính ở Việt Nam.
6.
Vị trí, thời gian thực hiện môn học:
Học vào năm thú 3 sau khi đã được trang bị những kiến thức về sinh
lý, sinh hoá thực vật, vi sinh vật, thổ nhưỡng học và đại cương về
cây trồng, phân bón.
7.
Giáo viên phụ trách xây dựng đề cương môn học:
Nguyễn Như Hà
Học vị : Tiến sĩ NN, chuyên ngành Nông hoá học Chức danh: GVC
8.
Bộ môn phụ trách môn học:
Nông hoá-Vi sinh vật
9. Nội
dung môn học:
Nhu cầu dinh dưỡng và đặc điểm hệ rễ của các cây
trồng chính ở Việt Nam. Khả năng cung cấp dinh dưỡng cho các cây
trồng chính của các loại đất ở Việt Nam. Các loại phân bón, lượng
phân bón, dạng phân bón và phương pháp bón phân phù hợp cho các loại
cây trồng chính ở Việt Nam. Các cây trồng chính bao gồm: Các lương
thực lúa, ngô, khoai lang, săn . Các cây rau: bắp cải, cà chua, dưa
chuột, khoai tây. Các cây ăn quả: vải, xoài, cam, dứa. Các cây công
nghiệp :Chè, cà phê, mía lạc, đậu tương.
10. Trọng
số điểm:
kiểm tra 0,2; thực hành 0,2; thi hết môn 0,6
ĐỀ CƯƠNG
CHI TIẾT MÔN HỌC
1.
Tên môn
học:
Bón phân cho cây trồng
2. Số đơn
vị học trình
: 3 (3,0;0)
3. Tổng số
tiết:
45 tiết (trong đó 45 tiết LT)
4. Nội
dung chương trình môn học
A/ Lý
thuyết
(42 tiết)
CHƯƠNG
I-BÓN PHÂN CHO CÂY LƯƠNG THỰC (11tiết)
1.
Đại cương về bón phân cho cây lương thực (3 tiết)
1.1.
Vai trò
của sản xuất lương thực trong nền kinh tế quốc dân
1.4.
Nguyên lý bón phân cho cây lương thực
2. Bón
phân cho cây lúa
(3 tiết)
1. Đặc
điểm thực vật học liên quan đến sử dụng phân bón cho lúa
1.1. Yêu
cầu về các chất dinh dưỡng của cây lúa
2. Sử
dụng phân bón cho lúa
2.1. Các
loại và dạng phân bón cho lúa
2.2. Lượng
phân bón cho lúa thâm canh ở các vùng trồng lúa chính
2.3. Vấn
đề bón phân cân đối trong trồng lúa
2.4.
Phương pháp bón phân cho lúa trong các điều kiện khác nhau
3- Bón
phân cho cây ngô
(2 tiết)
4-
Bón phân cho cây khoai lang
(1,5 tiết)
5- Bón
phân cho cây sắn
(1,5 tiết)
(với các
nội dung tương tự như ở phần 2- bón phân cho cây lúa)
CHƯƠNG
II-BÓN PHÂN CHO RAU (11 tiết)
1.
Đại cương về bón phân cho rau
(3
tiết)
2-
Bón phân cho cây cải bắp
(2 tiết)
2.1. Đặc
điểm thực vật học liên quan đến sử dụng phân bón cho cải bắp
2.1.1. Yêu
cầu về các chất dinh dưởng của cây cải bắp
2.2. Sử
dụng phân bón cho cải bắp
2.2.1. Các
loại và dạng phân bón cho cải bắp
2.2.2.
Lượng phân bón cho cải bắp thâm canh
2.2.3. Vấn
đề bón phân cân đối trong trồng cải bắp
2.2.4.
Phương pháp bón phân cho cải bắp
3- Bón
phân cho cây cà chua
(2 tiết)
4- Bón
phân cho cây dưa chuột
(2 tiết)
5.
Bón phân
cho cây khoai tây (2 tiết)
(với các
nội dung chi tiết như phần 2)
CHƯƠNG
III-BÓN PHÂN CHO CÂY ĂN QUẢ (11tiết)
1. Đại
cương về bón phân cho cây ăn quả
(3 tiết)
1.4.
Nguyên lý bón phân cho cây ăn quả
2- Bón
phân cho cây vải
(2 tiết)
2.1. Đặc
điểm thực vật học liên quan đến sử dụng phân bón cho cây vải
2.1.1. Yêu
cầu về các chất dinh dưỡng của cây vải
2.2. Sử
dụng phân bón cho cây vải
2.2.1. Các
loại và dạng phân bón cho cây vải
2.2.2.
Lượng phân bón cho cây vải, nhãn thâm canh
2.2.3. Vấn
đề bón phân cân đối trong trồng vải
2.2.4.
Phương pháp bón phân cho cây vải
3- Bón
phân cho cây cam
(2 tiết)
4- Bón
phân cho cây xoài
(2 tiết)
5- Bón
phân cho cây dứa
(2 tiết)
CHƯƠNG
IV-BÓN PHÂN CHO CÂY CÔNG NGHIỆP (12 tiết)
1. Đại
cương về bón phân cho cây công nghiệp
(3 tiết)
1.4.
Nguyên lý bón phân cho cây công nghiệp
2- Bón
phân cho cây lạc
(1,5 tiết)
2.1. Đặc
điểm thực vật học liên quan đến sử dụng phân bón cho lạc
2.1.1. Yêu
cầu về các chất dinh dưởng của cây lạc
2.2. Sử
dụng phân bón cho lạc
2.2.1. Các
loại và dạng phân bón cho lạc
2.2.2.
Lượng phân bón cho lạc thâm canh
2.2.3. Vấn
đề bón phân cân đối trong trồng lạc
2.2.4.
Phương pháp bón phân cho lạc
3-
Bón phân cho cây đậu tương
(1,5 tiết)
4-
Bón phân cho cây mía
(2 tiết)
5-
Bón phân cho cây chè
(2 tiết)
6-
Bón phân cho cây cà phê
(2 tiết)
(Với các
nội dung tương tự như phần 2)
Danh mục
các tài liệu tham khảo chính
Chu Xuân
Ái. Chuẩn đoán nhu cầu dinh dưỡng khoáng của một số giống chè....
Luận án Tiến sĩ NN. 2000.
Bộ môn Rau
Quả . Giáo trình cây ăn quả. NXBNN 1999.
Bộ môn Cây
công nghiệp.Cây công nghiệp NXB NN 1996.
Tạ Thu
Cúc… Giáo trình Cây rau NXBNN, Hà Nội 2000
Ngô Thế
Dân. Kỹ thuật đạt năng suất lạc, đậu tương cao ở Việt Nam. NXB NN
1999,2000
Trương
Đích Kỹ thuật trồng ngô năng suất cao. NXB NN 2000.
A.Gros
Hướng dẫn thực hành bón phân. NXB NN 1977
J.D.De.Geus. Hướng dẫn bón phân cho cây trồng nhiệt đới và á nhiệt
đới. Tập 1- 2. Cây lương thực và hoa màu phụ- Cây công nghiệp NXB NN
1983.
J.D.De.Geus. Hướng dẫn bón phân cho cây trồng nhiệt đới và á nhiệt
đới. Tập 3- Cây ăn quả và rau NXB NN 1985.
Nguyễn Như
Hà. Phân bón cho lúa ngắn ngày thâm canh trên đất phù sa sông Hồng.
Luận án tiến sĩ nông nghiệp 1999.
Trần Công
Hạnh. Nghiên cứu chế độ bón phân cho mía đồi vùng Lam Sơn Thanh hoá.
Luận án tiến sĩ Nông nghiệp1999
Hiệp hội
phân bón quốc tế. Cẩm nang sử dụng phân bón. Trung tâm thông tin
KHKT hoá chất 1998
Đinh Thế
Lộc và bộ môn cây lương thực. Giáo trình cây lương thực. Tập 2- cây
màu. NXB NN.1997
Nguyễn
Xuân Trường... Lê Đăng Nghĩa. Sổ tay sử dụng phân bón.NXB NN 2000
Nguyễn Hữu
Tề và Bộ môn cây lương thực. Giáo trình cây lương thực.Tập 1-Cây
lúa.NXB NN 1997
Trần Thế
tục. Sổ tay người làm vườn. NXB NN .1997.
Trần Thế
tục. Kỹ thuật trồng dứa.NXB NN 2002
Trình Công
Tư.Bón phân cho cà phê. Luận án tiến sĩ Nông nghiệp 2001
Nguyễn Văn
Thắng... Sổ tay người trồng rau. NXB NN 2000.
B.A.Iagodin. Agrokhimia. Kolos
Mai Văn
Quyền. Thâm canh lúa ở Việt Nam NXBNN 1996.
S. Yosida.
Những kiến thức cơ bản của khoa học trồng lúa. NXB NN 1985.
Viện Thổ
nhưỡng Nông hoá. Kết quả nghiên cứu khoa học. NXB NN 1999
Vũ Công
Hậu. Trồng cây ăn quả ở Việt Nam. NXB NN 1996
Người xây
dựng đề cương: TS. Nguyễn Như Hà
Đầu trang
Đề cương
môn học Thí nghiệm phân bón cho sinh viên chuyên ngành Nông hoá -
Thổ nhưỡng
1.
Phần thứ nhất-Thông tin sơ bộ về môn học:
1.1. Tên
môn học: Thí nghiệm phân bón
1.2. Tổng
số giờ : 4 (2,5; 1,5) (60 tiết trong đó 37 tiết LT, 23 tiết thực
hành)
1.3. Từ
khoá: phân bón, phương pháp nghiên cứu
1.4. Học
kỳ: 4
1.5. Môn
học bắt buộc
1.6. Giáo
viên phụ trách môn học: Lê Thị Bích Đào
Học vị : Thạc sĩ Chuyên ngành Nông hoá học Chức danh: GVC
1.7. Bộ
môn phụ trách môn học: Nông
hoá-Vi sinh vật
2. Phần
thứ hai-Nội dung chủ yếu của môn học
2.1.
Mục tiêu môn học: Trang bị cho sinh viên những kiến thức
cần thiết để làm công tác nghiên cứu các vấn đề phân bón.
2.2.
Nội dung môn học:
Phần lý
thuyết:
Các phương pháp thí
nghiệm đồng ruộng, thí nghiệm trong chậu….dùng trong nghiên cứu phân
bón
Cách vận dụng các phương
pháp để nghiên cứu xây dựng quy trình bón phân
Phần
thực hành:
Thiết kế, bố trí, theo
dõi, tổng kết thí nghiệm trồng cây trong chậu trong ô xây và trên
đồng ruộng
Tính sai số thí nghiệm
và hiệu suất phân bón
2.3.
Điều kiện cần để thực hiện môn học:Sau khi học các môn học: thổ
nhưỡng, phân bón, đại cương về cây trồng…
2.4.
Phương pháp đánh giá môn học: Kết hợp điểm thực hành với
kết quả thi hết môn học.
2.5.
Các tài liệu tham khảo chính:
Phương
pháp nghiên cứu hoá nông nghiệp. E. A. Iudin. NXB Bông lúa, Mạc Tư
Khoa, 1976.
Phương
pháp thí nghiệm ngoài đồng. Doxpekhop. NXB Bông lúa. Mạc Tư Khoa.
1973.
Thí nghiệm
đồng ruộng. Naidin. NXB Bông lúa. Mạc Tư Khoa. 1968.
Sử lý
thống kê theo chương trình EXCEL và IRRISTAT.
3. Nội
dung
ĐỀ
CƯƠNG CHI TIẾT MÔN HỌC
THÍ
NGHIỆM PHÂN BÓN
4 (2,5; 1,5)
Họ và tên giáo viên phụ trách môn học:
Lê Thị Bích Đào
Mục tiêu môn học:
Trang bị và hướng dẫn cho sinh viên những kiến thức cần thiết để
tiến hành một nghiên cứu hoàn chỉnh về bón phân cho cây trồng.
Nội dung môn học
A/ Lý thuyết
(37 tiết)
Bài mở
đầu
(1)
Vị trí của
công tác nghiên cứu phân bón trong sản xuất nông nghiệp
Đặc điểm
của công tác nghiên cứu về phân bón
Các phương
pháp sử dụng trong nghiên cứu phân bón và Nông hoá
Phần I:
Thí nghiệm đồng ruộng với phân bón (26 tiết)
Chương I- Đại cương về thí nghiệm đồng ruộng với phân bón
(2 tiết)
1.1.
Khái niệm
chung về thí nghiệm đồng ruộng và ý nghĩa
1.2.
Phân loại
thí nghiệm đồng ruộng
1.3.
Đặc điểm
của thí nghiệm đồng ruộng với phân bón
1.4.
Màng lưới
thí nghiệm đồng ruộng với phân bón và ý nghĩa
1.5.
Những khái
niệm trong thí nghiệm đồng ruộng và thí nghiệm đồng ruộng với phân
bón
2.
Các yêu
cầu của thí nghiệm đồng ruộng
2.1.Tính
điển hình
2.3. Đảm
bảo độ chính xác nhất định
2.4. Có
khả năng lặp lại
2.5. Đất
thí nghiệm có lịch sử canh tác rõ.
Chương II
- Thiết kế công thức thí nghiệm để nghiên cứu
các vấn đề
về phân bón (6 tiết)
1. Thiết
kế công thức thí nghiệm để nghiên cứu các loại phân bón
3.
Thiết kế
công thức thí nghiệm để nghiên cứu lượng phân bón
4. Thiết
kế công thức thí nghiệm để nghiên cứu thời kỳ bón phân
7.
Thiết kế
công thức thí nghiệm để nghiên cứu bón phân phức tạp
9.4. Hệ
thống thí nghiệm – Thực nghiệm – Khuyến nông
3.1.2.
Hình dáng, kích thước
3.2. Cách
ghi chép
4.1 Ý
nghĩa của theo dõi thí nghiệm
4.3. Lấy
mẫu nghiên cứu (phân tích)
4.4. Đặc
điểm thực hiện các chỉ tiêu theo dõi cụ thể
4.4.3.
Theo dõi
mật độ và tốc độ đẻ nhánh của cây trồng
4.4.4.
Theo dõi
việc tích luỹ chất khô của cây trồng
4.4.5.
Theo dõi
điều kiện dinh dưỡng của cây trồng
4.4.6.
Theo dõi
ảnh hưởng của các điều kiện bất thuận tới cây trồng
4.4.7.
Theo dõi
tình hình sâu bệnh hại cây trồng
4.4.8.
Theo dõi
tình hình cỏ dại
5.
Thu hoạch
thí nghiệm
5.1. Công
tác chuẩn bị trước khi thu hoạch thí nghiệm
5.3. Thu
hoạch và tính năng suất
5.3.1.Thu
hoạch và tính năng suất trực tiếp
5.3.2. Thu
hoạch và tính năng suát theo phương pháp chọn mẫu
5.3.3.
Định chất lượng năng suất
5.3.4.
Phương pháp điều chỉnh năng suất khi cây trồng trong ô thí nghiệm bị
mất.
Chương V-
Tổng kết thí nghiệm (5 tiết)
1.1. Điều
tra thực tế sản xuất đồng ruộng và kinh nghiệm của nhân dân
1.1.1. Nội
dung điều tra
1.1.2.
Phương pháp điều tra
Phần II- Các phương pháp dùng trong nghiên cứu
các vấn đề về phân bón khác (10 tiết)
Chương I:
Thí nghiệm trồng cây trong chậu (7 tiết)
1.
Khái niệm
2.
Đặc điểm
chung của thí nghiệm trồng cây trong chậu
3.
Ưu điểm và
hạn chế của thí nghiệm trong chậu
4.
Các loại
thí nghiệm trong chậu
4.1 Thí
nghiệm trồng cây trong dung dịch dinh dưỡng (4)
4.1.1
Khái niệm,
mục đích
4.1.2
Các vấn đề
cần chú ý khi tiến hành trồng cây trong dung dịch
4.1.2.1
Dụng cụ
4.1.2.2
Dinh dưỡng
4.1.3.
Cách tiến hành
4.2
. Thí
nghiệm trồng cây trong chậu cát và giá thể trơ (1)
4.2.1
Khái niệm,
mục đích
4.2.2
Các vấn đề
cần chú ý khi tiến hành trồng cây trong chậu cát và giá thể trơ
4.2.2.1
Dụng cụ
4.2.2.2
Dinh dưỡng
4.2.3
Cách tiến
hành
4.3 Thí
nghiệm trồng cây trong giá thể hữu cơ (1)
4.3.1.
Khái niệm, mục đích
4.3.2. Các
vấn đề cần chú ý khi tiến hành trồng cây trong giá thể hữu cơ
4.3.2.2.
Dinh dưỡng
4.1.3.
Cách tiến hành
5.
Thí
nghiệm trồng cây trong chậu đất (1)
5.2. Các
vấn đề cần chú ý
5.2.1.
Dụng cụ
5.2.2.
Dinh dưỡng
5.3. Cách
tiến hành
Chương II-
Một số phương pháp nghiên cứu khác ( 3 tiết)
1.
Giới thiệu
phương pháp nghiên cứu bằng lidimét (1)
1.1.
Mục đích ý
nghĩa
1.2.
Thiết bị
2.
Giới thiệu
phương pháp nghiên cứu bằng chất đồng vị phóng xạ (1)
2.1.
Mục đích,
ý nghĩa
2.2.
Thiết bị
3. Giới
thiệu phương pháp nghiên cứu bằng dung dịch tự chảy
3.1
Mục đích,
ý nghĩa
3.2
. Thiết
bị, mô hình
4. Giới
thiệu phương pháp nghiên cứu bằng dinh dưỡng cách ly (1)
4.1 Ý
nghĩa, mục đích
4.2 Mô
hình, thiết bị
5. Giới
thiệu phương pháp trồng cây vô trùng
5.1 Ý
nghĩa, mục đích
5.2 Mô
hình, thiết bị
B/Phần
thực hành
(23)
1. Bố trí
thí nghiệm trồng cây trong chậu đất và trên đồng ruộng (19)
2. Bài tập
sử lý thống kê năng suất thí nghiệm (3)
3. Tính
hiệu suất phân bón (1)
2.5.
Các tài liệu tham khảo chính:
B.A.Iagodin. Agrokhimia. Kolos Mascova 1984
Phương
pháp nghiên cứu hoá nông nghiệp. E. A. Iudin. NXB Bông lúa, Mạc Tư
Khoa, 1976.
Phương
pháp thí nghiệm ngoài đồng. Doxpekhop. NXB Bông lúa. Mạc Tư Khoa.
1973.
Thí nghiệm
đồng ruộng. Naidin. NXB Bông lúa. Mạc Tư Khoa. 1968.
Sử lý
thống kê theo chương trình EXCEL và IRRISTAT.
4.
Người xây dựng đề cương: Ths. Lê Bích Đào
Đầu trang
Đề cương
môn học Phân tích phân bón và cây trồng cho sinh viên chuyên ngành
Nông hoá - Thổ nhưỡng
1.
Phần thứ nhất-Thông tin sơ bộ về môn học
1.1. Tên
môn học: Phân tích phân bón và cây trồng
1.2. Tổng
số giờ : 3 (1,5; 1,5) (45 tiết trong đó 22 tiết LT, 23 tiết thực
hành)
1.3. Từ
khoá: phương pháp phân tích, phân bón, cây
1.4. Học
kỳ: 4
1.5. Môn
học bắt buộc
1.6. Giáo
viên phụ trách môn học: Lê Thị Bích Đào
Học vị : Thạc sĩ Chuyên ngành Thổ nhưỡng học Chức danh: GVC
1.7. Bộ
môn phụ trách môn học: Nông
hoá-Vi sinh vật
2. Phần
thứ hai-Nội dung chủ yếu của môn học
2.1.
Mục tiêu môn học: Trang bị cho sinh viên những phương
pháp phân tích cần thiết để phân tích thực vật và phân bón phục vụ
cho công tác nghiên cứu các vấn đề về phân bón.
2.2.
Nội dung môn học:
Phần lý
thuyết:
Trang
bị cho sinh viên về :nguyên tắc, cách làm, cách tính kết quả và
những hoá chất thiết bị cần thiết của các phương pháp phân tích
thông dụng trong nghiên cứu Nông hoá. Đây là các phương pháp dùng để
phân tích hàm lượng các chất dinh dưỡng trong cây, trong phân bón và
chất lượng nông sản.
Phần thực hành:
Phân
tích các mẫu phân bón và cây trồng theo các phương pháp thông dụng.
2.3.
Điều kiện cần để thực hiện môn học
- Phòng
thí nghiệm có trang bị các dụng cụ cần thiết để tiến hành các phương
pháp phân tích thông dụng.
- Phòng
máy bao gồm máy quang kế ngọn lửa, quang phổ hấp thu nguyên tử, máy
so màu, cân phân tích, lò nung, tủ sấy.
2.4.
Phương pháp đánh giá môn học: Kết hợp điểm thực hành với
kết quả thi hết môn học.
2.5.
Các tài liệu tham khảo chính:
1. Phương
pháp nghiên cứu hoá nông nghiệp. E. A. Iudin. NXB Bông lúa, Mạc Tư
Khoa, 1976.
2. Bài
giảng xử lý thống kê theo chương trình IRRISTAT của thầy Trần Đình
Hiền.
3. Thực
hành nông hoá. A. X. Rađốp. NXB Bông lúa, Mạc Tư Khoa, 1978
5. Sổ tay
phân tích đất, nước, phân bón, cây trồng. Viện Thổ nhưỡng-Nông hoá.
NXBNN, 1998
3. Nội
dung
ĐỀ CƯƠNG
CHI TIẾT MÔN HỌC
PHÂN
TÍCH PHÂN BÓN VÀ CÂY
3 (1,5; 1,5)
Họ và tên giáo viên phụ trách môn học:
Lê Thị Bích Đào
Mục tiêu môn học:
Trang bị cho sinh viên những phương pháp phân tích cần thiết để
phân tích thực vật và phân bón phục vụ cho công tác nghiên cứu các
vấn đề về phân bón.
Nội dung
môn học
A/Lý thuyết
(22 tiết)
Bài mở đầu (2)
1.
Vai trò, ý
nghĩa của phân tích phân bón và cây trong nghiên cứu Nông hoá
2.
Giới thiệu
các nội dung thường phân tích liên quan đến phân bón và cây
3.
Hướng dẫn
bố trí các phòng làm việc trong phân tích thực vật, phân bón
4.
Giới thiệu
dụng cụ và một số hoá chất cơ bản dùng trong phân tích thực vật,
phân bón
5.
Hướng dẫn
cách pha chế hoá chất dùng trong phân tích
5.3. Cách
tính hệ số điều chỉnh nồng độ dung dịch đương lượng.
5.4. Cách
tính lượng hoá chất cần để phân tích.
Phần I- Phân tích mẫu cây
(12 tiết)
Chương I:
Chuẩn bị mẫu cây trước khi phân tích (2 tiết)
1.
Chuẩn bị
mẫu cây trước khi phân tích
1.1.
Phương pháp chọn và lấy mẫu cây
1.2.
Phương
pháp xử lý mẫu cây trước khi phân tích
1.2.2. Cân
mẫu
1.2.4.
Nghiền mẫu
1.3.
Phương pháp công phá mẫu
Chương I1-Phân tích hàm lượng các chất dinh dưỡng đa
lượng
và trung lượng trong cây (5 tiết)
1. Mục
đích, ý nghĩa của việc phân tích hàm lượng các chất dinh dưỡng trong
cây
2.
Phân tích
đạm tổng số trong cây
3. Phân
tích lân trong thực vật
3. Xác
định đường, tinh bột, amylose
4. Xác
định vitamin C
Chương 1: Phân tích phân bón hoá học (5 tiết)
1.
Mục đích ý
nghĩa của việc phân tích phân bón
2.
Các nội
dung thường phân tích về phân bón hoá học
3.
Phương
pháp lấy mẫu và chuẩn bị mẫu trước phân tích
4.
Xác định
độ ẩm của phân bón
5.
Xác định
pH của phân bón
7.
Định lượng
lân tổng số và lân hữu hiệu trong phân lân
7.1. Định
lượng lân tổng số
7.2. Định
lân hữu hiệu
8.
Phương
pháp định lượng kali trong các loai phân kali
9. Xác
định các thành phần phụ trong phân hoá học
(bao gồm
các nội dung: Nguyên tắc, cách làm, tính kết quả, dụng cụ, máy và
hoá chất cần thiết)
Chương
II-Phân tích phân hữu cơ và chất cải tạo đất (3 tiết)
1.
Phương
pháp phân tích phân chuồng
1.1.
Lấy mẫu và
xử lý mẫu trước khi phân tích
1.2.
Phân tích
đạm tổng số trong phân chuồng
1.3.
Phân tích
đạm dễ tiêu trong phân chuồng
1.4.
Phân tích
lân tổng số trong phân chuồng
1.5.
Phân tích
kali trong phân chuồng
2.
Phân tích
than bùn (độ ẩm, dinh dưỡng đa lượng )
3. Phân
tích tổng số các nguyên tố vi lượng và kim loại nặng trong phân hữu
cơ và than bùn.
4. Xác
định khả năng trung hoà độ chua của các loại nguyên liệu dùng làm
vôi
(Gồm các
nội dung: Nguyên tắc, cách làm, tính kết quả và hoá chất cần thiết)
B/Thực
hành
(23 tiết)
1.1 Tính
và pha hoá chất
Bài 8- Xác
định đạm tổng số, lân và kali trong phân chuồng (4)
Bài 9- Xác
định lượng lân tổng số và lân hữu hiệu trong phân lân (5)
Để thực
hiện tốt chương trình môn học này sinh viên phải được trang bị những
kiến thức cơ bản của các môn: Hoá phân tích, sinh lý, sinh hoá, nông
hoá, thổ nhưỡng, và đặc biệt là tính cần cù, chính xác, kỷ luật,
trung thực trong thực hiện các phương pháp phân tích trong phòng.
2. Sổ tay
phân tích đất nước, phân bón, cây trồng. Viện Thổ nhưỡng-Nông hoá.
NXBNN, 1998
6.
Phương
pháp nghiên cứu hoá nông nghiệp. E. A. Iudin. NXB Bông lúa, Mạc Tư
Khoa, 1976
5. Thực
hành nông hoá. A. X. Rađốp. NXB Bông lúa, Mạc Tư Khoa, 1978
4. Người
xây dựng đề cương: Ths. Lê Bích Đào
Đầu trang
Đề cương môn Phương pháp công cụ trong phân tích
1. Thời gian
: 45 tiết
2. Đối tượng
: Sinh viên
ngành TN - NH
3. Người soạn thảo:
Dr. Nguyễn Đình Mạnh
4. Yêu cầu của môn học:
- Nắm nguyên tắc các phương pháp
- Hiểu được cấu trúc cơ bản của thiết bị
- Sơ bộ sử dụng thiết bị để đo
- Hiểu và đánh giá được kết quả
5. Điều kiện thực hiện
- Sau khi học song cơ bản (lý, hoá) và môn cơ sở
- Có phòng thí nghiệm với các thiết bị: Máy đo PH,
máy đo mầu, AAS, Volt Amper processor, phổ ngọn lửa.
6. Phương pháp đánh giá:
Thi hết môn
7. Nội dung môn học:
Chương 1:
CÁC PHƯƠNG PHÁP QUANG HỌC (13 tiết)
1.1. ánh sáng và sóng ánh
sáng
(1 tiết)
1.2. Sự hấp thụ ánh sáng của vật thể
1.3. Khái niệm về Quang phổ
(2
tiết)
1.3.1. Năng lượng và kích thích nguyên tử, phân tử.
1.3.2. Hấp thụ năng lượng, phản xạ năng lượng
1.3.3. Kỹ thuật đo năng lượng
1.4. Quang phổ hấp thụ phân tử
(4 tiết)
1.4.1. Cơ sở của phương
pháp (1 tiết)
1.4.2. Định luật Lamber và cấu hình thiết bị
(0,5 tiết)
1.4.3. ứng dụng trong nông nghiệp, môi trường (1
tiết)
1.4.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả
đo (1 tiết)
1.4.5. Ưu nhược điểm.
(0,5 tiết)
1.5. Quang phổ phản xạ nguyên tử (phát xạ ngọn lửa)
(2 tiết)
1.5.1. Cơ sở của phương pháp
(1 tiết)
1.5.2. Định luật cơ bản và cấu hình thiết
bị. (1 tiết)
1.5.3. Độ chính xác, độ
nhạy. (1 tiết)
1.5.4. Ảnh hưởng và phạm vi ứng dụng của phương pháp
1.6. Quang phổ hấp thụ nguyên tử (AAS)
(3 tiết)
1.6.1. Nguyên lý
(0,5tiết)
1.6.2. Yêu cầu của phần đo bức
xạ (1 tiết)
1.6.3. Nguyên lý và sơ đồ thiết bị (AAS. 3110 perkôn
- Eler)
(1 tiết)
1.6.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến kết quả.
(0,5 tiết)
1.7. So sánh các phương pháp quang phổ
(1 tiết)
Chương 2:
CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐIỆN HOÁ (11 tiết)
2.1. Phương pháp điện dẫn
( 2
tiết)
2.1.1. Cơ sở của phương pháp
2.1.2. Biểu thức tính và sơ đồ mạch
2.1.3. Ứng dụng của phương pháp
2.2. Phương pháp điện thế
(2 tiết)
2.2.1. Cơ sở của phương pháp
2.2.2. Biểu thức cơ bản và sơ đồ mạch
2.2.3. Ứng dụng của phương pháp .
2.3. Phương pháp Volt - Amper hoà tan
(7 tiết)
2.3.1. Cơ sở của phương pháp - phương trình
Incovist (1 tiết)
2.3.2. Mạch cực phổ và dòng khuếch tán
(1 tiết)
2.3.3. Đường cong cực phổ và thế nửa sóng.
(1 tiết)
2.3.4. Ứng dụng trong phân tích định
lượng (1 tiết)
2.3.5. Tăng khả năng phân tích (tăng độ nhạy) bằng
điện phân
2.3.6. Sự hoà tan và dòng khuếch tán
(1 tiết)
2.3.7. Volt - Amper Stripping trên cực rắn.
(1 tiết)
2.3.8. Tương quan giữa độ nhạy và độ đúng
(1 tiết)
Chương 3:
CÁC PHƯƠNG PHÁP KHÁC (6 tiết)
3.1. Phương pháp tách, chiết
( 1 tiết)
3.2. Phương pháp sắc ký cột trao đổi
(1 tiết)
3.3. Đại cương về GC và HPLC
(1 tiết)
3.4. Các thiết bị phân tích thông dụng khác
( 3 tiết)
3.4.1. pH metter
3.4.2. DO và Cnuctivi ty meter
Phần thực hành (15 tiết)
Bài 1. Phương pháp so mầu
Bài 2. Phương pháp so màu ngọn lửa
Bài 3. Phương pháp quang phổ Nguyên tử
Bài 4. Phương pháp Volt - Amper
Bài 5. Phương pháp pH, DO, EC (thực nghiệm ngoài
đồng)
Bài 6. Tính toán
Đầu trang
|
